Chowanie głowy w piasek, czyli kłopot z herbem

Inicjatorem opracowania obecnego herbu przedstawiającego orła białego w złotej koronie w polu czerwonym była Komisja Kultury i Oświaty Rady Narodowej Miasta i Gminy w Mosinie, która dnia 4 maja 1985 roku podjęła w tej sprawie  stosowną uchwałę.

Kolejna już modyfikacja herbu miasta miała miejsce 16 lutego 1996 r. Rada Miejska podjęła uchwałę Nr XVI/111/96 dotyczącą nowego Statutu Gminy Mosina. W § 3 Statutu zostały zawarte m.in. takie zapisy dotyczące herbu (ryc. 10):
1. Herbem Mosiny jest stylizowany Biały Orzeł Jagiellonów, w złotej koronie na czerwonym polu tarczy herbowej, zgodnie z Uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy Mosina nr VIII/36/85 z 4 maja 1985 r. Z herbem integralnie związana jest nazwa geograficzna miasta – MOSINA, umieszczona w górnej części wg załącznika nr 2.
2. Barwy Gminy określa jej flaga, której wzór zatwierdza Rada odrębną uchwałą.
3. Herb, barwy oraz insygnia władzy określane przez Radę podlegają ochronie prawnej.
Ideą umieszczenia nad tarczą herbową nazwy miasta MOSINA było to, że nazwa miała stanowić wyróżnik spośród innych miast, które też miały w swoich herbach wizerunek orła.
Współcześnie okazało się, że zamieszczona nazwa geograficzna miasta jest niezgodna z ogólnie przyjętymi zasadami heraldyki. Obecnie trwają prace powołanej przez Radę Miejską doraźnej Komisji Statutowej nad nowelizacją tego podstawowego dokumentu gminy, jakim jest Statut. W części dotyczącej herbu miasta brak jest jeszcze właściwego zapisu i prawidłowego wizerunku herbu, który powinien powstać po uzyskaniu opinii na ten ważki temat. Takową wydaje właściwa komisja heraldyczna. Powstał więc problem – czy napis nad herbem jest zgodny z zasadami, czy też nie. Wątpliwość tę trzeba koniecznie wyjaśnić, aby ewentualnie nie kolidowała z prawem. A upływający czas ponagla…
Jacek Szeszuła –  O herbie i fladze

Znowelizowana w 1998 r. ustawa o odznakach i mundurach  określiła, że jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole w zgodzie z zasadami heraldyki, weksylologii (nauka o sztandarach i chorągwiach), a także miejscową tradycją historyczną. Wzory te wymagają opinii ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Jako ciało opiniodawczo-doradcze do spraw tej materii ustanowiono komisję heraldyczną. Działała od 2000 r.

O tym, że nasz herb nie spełnia kilku kryteriów poprawności heraldycznej wiadomo od dawna. Kiedy Rada Miejska w Mosinie uchwalała obecnie obowiązujący Statut Gminy w 2013 r. (o pracach nad jego tworzeniem wspominał wyżej Jacek Szeszuła) musiała kwestię herbu pominąć, by Wojewoda tego aktu nie uchylił. Zobowiązano wtedy Burmistrza Gminy do podjęcia działań zmierzających do uporządkowania sprawy herbu. Mimo, że temat był podnoszony kilka razy w późniejszym okresie, do tej pory nie wykonano żadnych kroków, by zbliżyć się do celu.
Rada Miejska w Mosinie musi w związku z licznymi zmianami w ustawie o samorządzie gminnym uchwalić nowy statut przed końcem kadencji. Sprawę herbu będzie trzeba znowu skrzętnie ukryć przed Wojewodą.
To chowanie głowy w piasek.
Jednocześnie Gmina wykorzystuje herb dość intensywnie w przestrzeni publicznej, m.in. jest on naklejony w dużym formacie na autobusach i busach komunikacji gminnej.

zasady_tworzenia_herbow_flag_sztandarow_i_pieczeci

Co z naszym herbem jest nie tak?

 Herb ma nieprawidłowy kształt tarczy herbowej. W Polsce, podobnie, jak w całej Europie środkowej tarcze herbów miast i innych jednostek samorządu terytorialnego mają kształt tarczy późnogotyckiej, zwanej hiszpańską, zaokrąglonej u dołu. Taką tarczę powinny mieć wszystkie nowe herby.

W herbie nie może być żadnych napisów, a nasz herb posiada nazwę MOSINA. Herb jest znakiem graficznym, symbolizującym daną gminę, miasto, powiat, czy województwo i zastępuje jej nazwę. Dlatego w herbie nie może występować jej nazwa.

Oprócz tego kwestionowane może być wykorzystanie orła w koronie, oraz sam rysunek orła. Wszystkie godła powinny być obwiedzione czarną linią konturową jednakowej grubości, cieńszą niż kontur tarczy. Nie stosuje
się cieniowania i innych zabiegów służących do uplastycznienia godeł.

Problem ze zmianą herbu może być jednak mniejszy niż niektórzy sądzą. Świadczy o tym przykład herbu Kcyni:

Herb Kcyni w latach 2001-2015, negatywnie zaopiniowany przez Komisję Heraldyczną
Aktualny herb Kcyni z pozytywną opinią Komisji Heraldycznej

 

Sąsiednie gminy przezwyciężyły już heraldyczne przeszkody:

Rokietnica – o zmianie herbu  

W lutym 2015 roku Wójt Jan Broda, Wójt Gminy Komorniki, zwrócił się o weryfikację herbu gminy obowiązującego od 1996 roku. Wątpliwości budziła poprawność obowiązującego herbu, tj. kształt tarczy oraz umieszczenie w nim dodatkowych tarczy. Na podstawie zleconej ekspertyzy historyczno-heraldycznej zaprojektowano nowy herb gminy. Zastosowano tradycyjną tarczę późnogotycką, zwaną hiszpańską, uproszczono wizerunek orła w duchu gotyku oraz zastosowano jednakowe linie konturowe dla wszystkich godeł. Nowy herb uzyskał pozytywną opinię Komisji Heraldycznej uznając jego zgodność z zasadami heraldyki, weksykologii i miejscową tradycją historyczną.

 

 

 

 

 

 

UZASADNIENIE DO UCHWAŁY NR XVI/  /2016 RADY GMINY KOMORNIKI z dnia 4 lutego 2016 r. – fragment

Wójt Gminy Komorniki zwrócił się w lutym 2015 r. do Przewodniczącego Komisji Heraldycznej w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji – ks. dr. Pawła Dudzińskiego  o weryfikację herbu Gminy Komorniki przyjętego przez radę gminy w 1996r. uchwałą Nr XXIV/151/96. Wątpliwości budziła poprawność projektu obowiązującego herbu, a mianowicie kształt tarczy oraz umieszczenie dodatkowych tarczy w herbie.

W odpowiedzi sformułowano zalecenia, które co prawda nie mają znaczenia merytorycznego dla samej symboliki herbu, lecz których wdrożenie jest pożądane ze względu na wskazówki zawarte w I Krakowskim Kolegium Heraldycznym w Krakowie w 1999 r. oraz wytycznych Komisji Heraldycznej.

Jako mankament realizacji plastycznej dotychczasowego herbu zakwestionowano wykonanie plastyczne, któremu brak spójności graficznej. Komisja Heraldyczna zaleciła, aby zastosować tradycyjną tarczę późnogotycką, zwaną hiszpańską, graficznie uprościć wizerunek orła w duchu gotyku, zastosować jednakowe linie konturowe dla wszystkich godeł oraz nie stosować dwóch odcieni tej samej barwy.

Wobec powyższego zlecono wykonanie ekspertyzy historyczno – heraldycznej herbu gminy Komorniki. Na jej podstawie został zaprojektowany nowy herb gminy, o opinię którego poproszono Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Uchwałą nr 73-1834/O/2015 z dnia 11 września 2015r. Komisja Heraldyczna pozytywnie zaopiniowała projekt herbu i pieczęci gminy Komorniki. Pozytywna opinia Komisji zawiera merytoryczną ocenę projektów w zakresie ich zgodności z zasadami heraldyki, weksykologii i miejscową tradycją historyczną.

W herbie umieszczone jest godło w tarczy późnogotyckiej zwanej też hiszpańską. Tarcza ta jest zaokrąglona od dołu o proporcjach wysokości do szerokości, jak 7 : 6. Herb gminy Komorniki jest nowym herbem samorządowym.

            Herb można umieszczać na: sztandarze, fladze, (w całości lub godło), pieczęciach urzędowych i innych oznakach władz gminnych (wójta, jego zastępcy, przewodniczącego rady i jego zastępców, członków rady), na budynkach, które są siedzibą władz samorządowych gminy, a także we wnętrzach tychże budynków, budynkach będących własnością samorządu, na pismach, okolicznościowych drukach, wizytówkach władz gminnych (za zgodą rady, a także niższych urzędników), na tablicach pamiątkowych fundowanych przez władze samorządu, słupach granicznych tzw. witaczach, pojazdach, transparentach umieszczanych przy drodze. Używanie herbu przez osoby nieurzędowe jest dopuszczalne za zgodą Rady Gminy. Może ono mieć jednak charakter tylko czasowy.

Wraz ze zmianą herbu proponuje się przyjęcie wzorów pieczęci urzędowych kolejno Gminy Komorniki, Rady Gminy Komorniki i Wójta Gminy Komorniki. Na pieczęci umieszczony jest herb gminy Komorniki oraz  majuskułowy napis otokowy: RADA GMINY KOMORNIKI, drugą z napisem GMINA KOMORNIKI oraz trzecią z napisem WÓJT GMINY KOMORNIKI. Napisy są rozdzielone za pomocą ażurowych sześciopromiennych gwiazdek. Typ czcionki – High Tower Text. Otok zewnętrzny podwójny, pierwszy, skrajny – ciągły, drugi – przerywany (kropkowany). Średnica wszystkich trzech pieczęci wynosi 36mm.

1 Komentarz

  1. Z pewnością należy poprawić nasz herb, szczególnie w części dotyczącej kształtu i proporcji tarczy herbowej, by były one zbieżne z zasadami heraldycznymi. Zapewne także należy jeszcze popracować nad formą orła, by i tutaj zasady te były zachowane. Niedopuszczalne są także wszelkie napisy na tarczy herbowej. Wszystko to jasne i nie wymaga dodatkowych komentarzy.

    Jednak w tej samokrytyce nie zauważyliśmy, że nieprawidłowy jest nasz najważniejszy herb, herb Polski, w którym Orzeł Biały ma niewłaściwą formę. Trwają prace w Sejmie nad taką poprawą Orła Białego w herbie Polski, by był on zgodny z zasadami heraldyki.

    Patrząc na tarcze herbowe herbów województw Polski z łatwością zauważymy, że zarówno herb województwa wielkopolskiego jak i herb województwa opolskiego mają inne (wyostrzone tarcze), a herb województwa wielkopolskiego opatrzony jest trójkątną tarczą gotycką. Herb województwa wielkopolskiego wprowadzono uchwałą XX/306/2000 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 31 stycznia 2000 roku w sprawie: “Ustanowienia herbu i flagi Województwa Wielkopolskiego.

    Herb województwa wielkopolskiego najbardziej odbiega od pozostałych 15 herbów województw Polski. Czy jest prawidłowy? Na ten temat mogą wypowiedzieć się tylko heraldycy.

    Jak powinny wyglądać prawidłowo zaprojektowane herby?
    Informacja choćby tutaj:
    http://instytutheraldyczny.pl/prawidlowe-herby/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.