25 Stycznia czy Dowbor-Muśnickiego?

  • Wojewoda prawdopodobnie wyda zarządzenie zastępcze dotyczące zmiany nazwy ulicy 25 Stycznia w Mosinie na gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Mieszkańcy nie chcą zmiany nazwy. 6 stycznia na spotkanie w tej sprawie z radnym Dominikiem Michalakiem przyszło kilkadziesiąt osób i ich stanowisko było jednoznaczne.
  • 2 września 2016 r. weszła w życie  ustawa o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez m.in. nazwy ulic, upamiętniające osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm.
  • Rada gminy miała na dokonanie zmian 12 miesięcy, czyli mogła to zrobić do 2 września 2017 r., ale nie dokonała zmiany, gdyż przeważają głosy przeciwne zmianie.
    Dekomunizację ulic przeprowadzono w Mosinie w roku 1990 – zmieniono nazwę ul. Janka Krasickiego na biskupa Ignacego Krasickiego, ul. Hanki Sawickiej na ul. Cisową, ul. Waryńskiego na Wybickiego, ul. Buczka na Kasztanową, ul. P. Findera na Zieleniec,  Świerczewskiego na Reymonta, Armii Czerwonej na Poznańską, ul. M. Nowotki na Dworcową, ul. Marchlewskiego na Rzeczypospolitej Mosińskiej.Większość osób interpretuje nazwę ulicy 25 Stycznia nie jako uczczenie Armii  Czerwonej, która 25 stycznia wyzwoliła Mosinę, ale jako koniec okupacji hitlerowskiej w Mosinie. Czy słusznie?

Działania wojenne były krótkie. Czerwonoarmiści przeprawili się przez Wartę w rejonie Czapur i Puszczykowa. W nocy z 24 na 25 stycznia, doszło do wymiany ognia w rejonie Niwki. W dniu 25 stycznia, po godzinie 6.00, po powtórnej wymianie ognia, przy wsparciu broni pancernej Rosjanie nacierali w ogólnym kierunku linii kolejowej do Osowej Góry. Unikając okrążenia, Volkssturm, wycofał się w kierunku Krosinka.
Nie wszyscy zdołali uciec. Co się stało z żołnierzami tzw. „figla trudno jednoznacznie stwierdzić. Widziano ich pod mostkiem w Krosinku, dalej ślad się urywa. W walce zginęło 9 Rosjan i 16 Niemców. Około 9.00 miasto było wolne. O 10.00 wœród licznie zgromadzonych polskich mieszkañców, Maciej Nowaczyk powitał wojennego komendanta miasta Mamonowa i Rosjan.
Obecni na rynku mieszkańcy powołali Tymczasowy Komitet Obywatelski, złożony z 14 osób. Na swym pierwszym posiedzeniu ok. godz. 11.00, komitet przyjął nazwę: Tymczasowy Komitet Wykonawczy Zarządu Miasta Mosina. Funkcję burmistrza powierzył Maciejowi Nowaczykowi a wiceburmistrza doktorowi Walentemu Murkowskiemu. Ustalona została też struktura organizacyjna i obsada personalna mosiñskiego magistratu. W tym samy dniu, około godz. 14.00 rozplakatowano wielokrotnie przepisaną na maszynie zredagowaną wcześniej odezwę do mieszkańców miasta.
25 stycznia 1945 r. pierwszy dzień wolności zakończył  się. Rozpoczęła się proza życia, pełna różnych sytuacji: oczekiwania na wiadomoœci o najbliższych, radości powrotu i dramatów utraty, pytañ – jak przeżyć,  gdzie i jaka praca, polityka ta mała i duża…
fragm. art. Wyzwolenie 1945, Jacek Szeszuła, w opracowaniu “Mieszkańcy Ziemi Mosińskiej w czasach wojny 1939 – 1945″

Wojewoda zmienił w tym trybie już wiele nazw ulic, np. w Jaraczewie – ul. 22 Lipca zyskała nazwę 11 Listopada, ul. Karola Świerczewskiego w Jarocinie – Edmunda Rogalskiego – przedwojennego burmistrza miasta, ul. Leona Kruczkowskiego w Kościanie otrzyma nazwę Marcelego Żółtowskiego.  Pojawią się wkrótce ulice m.in. Anny Walentynowicz i Witolda Pileckiego, Janiny Lewandowskiej, córki generała Józefa Dowbor-Muśnickiego, Inki Siedzikówny, Witolda Pileckiego.

Po zasięgnięciu opinii Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej niezgodność nazwy obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy z art. 1 (art. 6 ust. 3 ustawy), Wojewoda wydał decyzje w sprawie zmian nazw  ulic “styczniowych” m.in. w następujących miejscowościach:

  • Grodzisk Wielkopolski – Józefa Bocheńskiego,
  • Święciechowa – ul. Janusza Kusocińskiego,
  • Strzałkowo – Chrztu Polski,
  • Koło – Ignacego Paderewskiego,
  • Osieczna – gen. Leopolda Okulickiego,
  • Rydzyna – Komisji Edukacji Narodowej,
  • Oborniki – 4 Stycznia 1919 r.
  • Jutrosin – Bolesława Prusa,
  • Rozdrażew – kompanii Rozdrażewskiej,
  • Wągrowiec – Pawła Edmunda Strzeleckiego,
  • Szamotuły – z 27 Stycznia na 27 Grudnia 1918 r.
  • Czacz – gen Augusta E. Fieldorfa,
  • Czempiń– 24 Stycznia na ks. Jerzego Popiełuszki,
  • Złotów – kard. Stefana Wyszyńskiego,
  • Kościan – ulica arcybiskupa Antoniego Baraniaka.

Nie znam uzasadnienia do zarządzenia zastępczego dot. ul. 25 Stycznia w Mosinie, ale zapewne będzie podobne do uzasadnienia konieczności zmiany ulicy 24 Stycznia w Czempiniu.
Wojewoda napisał:

W ocenie Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nazwa ulicy 24 Stycznia w miejscowości Czempiń wypełnia normę art. 1 ustawy. Z dołączonej do ww. pisma noty historycznej wynika, że „dnia 24 stycznia 1945 r. nastąpiło wkroczenie jednostek Armii Czerwonej do miejscowości Czempiń – obecnie w woj. wielkopolskim. Zgodnie z propagandową praktyką władz komunistycznych wydarzenie to celebrowane było – niezgodnie z faktami historycznymi – jako dzień wyzwolenia” oraz powód do wyrażania wdzięczności społeczeństwa wobec Armii Czerwonej. Tymczasem wbrew nadziejom Polaków, oczekujących odbudowy wolnego kraju po likwidacji okupacji niemieckiej, Armia Czerwona w latach 1944-1945 r. stała się narzędziem ponownej aneksji niemal połowy terytorium RP do ZSRS, zniewolenia całej reszty kraju oraz budowy w nim systemu komunistycznego w pełni zależnego od władz w Moskwie. Zajęcie ziem polskich przez Armię Czerwoną zapoczątkowało zarazem nowy okres martyrologii narodu polskiego. (…) Stacjonowanie Armii Czerwonej/Sowieckiej w Polsce po 1944 r. uniemożliwiło odbudowę niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej i było podstawowym czynnikiem, który zapewnił funkcjonowanie państwa komunistycznego na ziemiach polskich objętych dominacją ZSRS. Waga tych faktów sprawia, iż przedmiotowa nazwa, honorująca moment wkroczenia Armii Czerwonej do wymienionej miejscowości, spełnia rolę daty symbolizującej komunizm”. Nazwa ulicy 24 Stycznia nie została przez gminę zmieniona w ustawowym terminie, a obowiązek jej zmiany został potwierdzony przez Instytut Pamięci Narodowej. Działający przy Wojewodzie Wielkopolskim Zespół do spraw wykonania ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (zwany dalej: „Zespołem”), przedłożył organowi nadzoru nowe propozycje nazwy ulicy. Wojewoda Wielkopolski biorąc pod uwagę propozycje przedstawione przez Zespół postanowił nadać niniejszej ulicy nazwę ks. Jerzego Popiełuszki.
więcej TUTAJ

Zarządzenie zastępcze Wojewody może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z powodu niezgodności z z prawem w terminie 30 dni od daty jego doręczenia, za pośrednictwem Wojewody Wielkopolskiego.

Gmina Czempiń taką drogę wybrało. Nasi mieszkańcy oczekują tego samego.

Rada Miejska w Czempiniu w dniu 18 grudnia 2017 roku podjęła podczas sesji uchwały w sprawach wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze, Wojewody Wielkopolskiego z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie nadania ulicy 24 Stycznia położonej w miejscowości Czempiń nazwy ks. Jerzego Popiełuszki.
3 stycznia 2018 roku złożona została skarga na zarządzenie zastępcze Wojewody Wielkopolskiego.
30 grudnia 2017 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw ustawa z dnia 14 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu […] zgodnie z którą zmiana nazwy ulicy 24 Stycznia zacznie obowiązywać od dnia 8 stycznia 2018 r., niezależnie od faktu złożenia przez Gminę skargi.
Gmina Czempiń oczekiwać będzie na rozstrzygnięcie sprawy w sądzie, a jednocześnie też od dnia 8 stycznia 2018 roku będzie posługiwać się nową nazwą siedziby Urzędu Gminy w Czempiniu: ul. ks. Jerzego Popiełuszki 25, 64-020 Czempiń.

Co to oznacza dla mieszkańców?
Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016r. ustawy o zakazie propagowania komunizmu[…]

1. Pisma oraz postępowania sądowe i administracyjne w sprawach dotyczących ujawnienia w księgach wieczystych oraz uwzględnienia w rejestrach, ewidencjach i dokumentach urzędowych zmiany nazwy dokonanej na podstawie ustawy są wolne od opłat.

2. Zmiana nazwy dokonana na podstawie ustawy nie ma wpływu na ważność dokumentów zawierających nazwę dotychczasową. Oznacza to, że dowód osobisty, prawo jazdy oraz dowody rejestracyjne pojazdów, mimo zmiany nazwy ulicy, przy której mieszka osoba legitymująca się nimi, będą ważne dopóki nie upłynie ich termin ważności.

Więcej informacji znajdziesz na: http://www.czempin.pl/Zmiana_ulicy.html

5 Comments
marco 13/11/2018
| |

Poznań wygrała ze zmianą nazwy ulicy przeciwko wojewodzie a co z Mosiną?
https://epoznan.pl/news-news-90257-Jest_decyzja_ulica_Lewandowskiej_znow_bedzie_nosic_nazwe_23_lutego

Małgorzata Kaptur 29/01/2018
| |

Dziś w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego zostało opublikowane zarządzenie Wojewody w spr. zmiany nazwy ul. 25 Stycznia w Mosinie. Od dnia 13 lutego ulica ma nosić nazwę Niepodległości.
Rada Gminy Tarnowo Podgórne podjęła 23 stycznia uchwałę w sprawie złożenia skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody Wielkopolskiego w sprawie zmiany nazwy ul. 25 Stycznia: https://esesja.pl/zalaczniki/16354/w-sprawie-zlozenia-skargi-na-zarzadzenie-zastecze-wojewody-wielkopolskiego_173880.pdf
Jeszcze nie wiadomo, czy Gmina Mosina podejmie kroki prawne w tej sprawie.

Małgorzata Kaptur 26/01/2018
| |

25 stycznia 2018 r. Wojewoda Wielkopolski wydał zarządzenie zastępcze w sprawie zmiany nazwy ulicy 25 Stycznia w Mosinie. Dziś dotarło do Burmistrza i Rady Miejskiej. Ostatecznie ulica otrzymała nazwę Niepodległości, a nie gen. Dowbor – Muśnickiego, jak informował Wojewoda w grudniu.
Zarządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego.
Zarządzenie może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od jego doręczenia.

Rafał 16/01/2018
| |

Dla zainteresowanych opis postęowania wójta i rady Tarnowa Podgórnego http://www.tarnowo-podgorne.pl/aktualnosc/artykul/25-stycznia-do-wymiany-1/